Het (beschermde) Justitiepaleis in Brussel is niet meer aangepast aan de huidige noden op vlak van technieken, veiligheid,… Moderniseren en behoud van het oorspronkelijke karakter staan elkaar in de weg. Daarom werd beslist een andere bestemming te zoeken. Hiervoor wordt een wedstrijd gelanceerd.

Het Justitiepaleis aan het Poelaertplein te Brussel werd tussen 1866 en 1883 gebouwd en is een ontwerp van architect Joseph Poelaert. Het is het grootste bouwwerk dat in de 19de eeuw in het Westen werd gebouwd.De bebouwde oppervlakte bedraagt 26.006 m². Het werd gebouwd als statussymbool van de macht van Justitie in België (ter vergelijking: de bebouwde oppervlakte van de Sint-Pietersbasiliek te Rome bedraagt 22.000 m²). Het gebouw is klassiek Grieks-Romeins geïnspireerd en beschikt over 27 grote zittingszalen, 245 kleinere zalen en een majestueuze inkomhal, overwelfd door een grootse koepel, goed voor een totale hoogte van 142 meter.

Het gebouw domineert het lager gelegen stadsdeel en de Marollenwijk. In verschillende opzichten staat het symbool voor Brussel, zowel door de herinneringen die het heeft nagelaten in het collectief geheugen van de Brusselaars die moesten verhuizen naar aanleiding van de bouw ervan als door de legendes die zijn ontstaan wegens de zeer grote omvang van de plek en de buitengewone omvang van dit monument.

Het gebouw bepaalt de Brusselse skyline en is van ver zichtbaar. Vandaag is het gerechtsgebouw niet meer aangepast aan de huidige eisen inzake beveiliging en functionaliteit. Daarom besliste de federale regering op 25 maart 2010 om een reeks werkzaamheden op te starten. Enerzijds om toe te laten het gebouw beter te beveiligen op korte en middellange termijn en anderzijds een debat te openen, een reflectie op gang te brengen over de toekomst van dit gebouw en een mogelijke nieuwe invulling.
 

Zoals vele historische gebouwen scoort het Justitiepaleis te Brussel niet zo goed op het vlak van energieprestaties. Het kampt met bepaalde stabiliteitsproblemen, een gebrek aan veiligheid op het vlak van brandbeveiliging en problemen op het vlak van evacuatie en andere technische aspecten (computercommunicatienetwerk, verwarming, ventilatie, airconditioning, liften, enz.). Al deze problemen zijn bijzonder moeilijk op te lossen, des te meer indien getracht wordt de authenticiteit van het gebouw in acht te nemen. Het justitiepaleis maakt immers deel uit van het beschermd erfgoed van de stad Brussel en het krijgt bijzondere aandacht van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Er is dus nood aan een bijzonder sterke visie om het Justitiepaleis te moderniseren en tegelijk het beschermde karakter ervan te behouden.

Daarom besliste de Federale regering om alle mogelijkheden te onderzoeken die het gevolg zouden zijn van een gedeeltelijke of volledige verhuizing van de diensten die momenteel gevestigd zijn in het gebouw en waarvoor een hogere beveiliging nodig is dan voor andere diensten. Ter gelegenheid van het Belgische voorzitterschap van de Europese Unie wordt een internationale ideeënwedstrijd gelanceerd om de mogelijke toekomstige functies van het Justitiepaleis te Brussel en zijn onmiddellijke omgeving te onderzoeken. Creativiteit en verbeelding krijgen hierbij vrij spel.

Geïnteresseerden kunnen terecht op de nieuwe website die gelanceerd werd met alle informatie en het reglement over de wedstrijd: www.brusselscourthousecontest.be